АНАЛИЗИ

Нови детали за убиството на новинарката од Малта: Трагата води кон Црна Гора

Во месеците пред убиството во 2017 година, малтешката новинарка Дафне Каруана Галиција се најде на патеката на оф-шор компанија наречена „17 Black Limited“, пренесува Ројтерс.

Таа не знаела кој е сопственикот на компанијата регистрирана во Обединетите Арапски Емирати (ОАЕ), но таа беше сигурна дека таа е поставена со цел да се вршат корумпирани исплати на лидерите на Малта, за кои пишуваше на нејзиниот блог, но без доказ.

Во февруари 2017 година, Дафне, кој се фокусираше на корупцијата, пишуваше за мистериозна компанија со потекло од Дубаи.

Во нејзиниот текст, Галиција напишала дека постои поврзаност помеѓу таа компанија и политичар од Малта, но таа не понуди конкретни докази, со оглед дека не може да открие кој е сопственик на компанијата.

Осум месеци подоцна, Каруана Галиција беше убиена од бомба поставена во нејзиниот автомобил. Телото го пронајде нејзиниот син Метју Каруана Галиција, исто така истражувачки новинар.

Ројтерс подоцна откри во својата истрага дека еден од најбогатите претприемачи на Малта, Јорген Фенек, ја поседува „17 Black Limited“. Фенек беше уапсен на крајот на ноември 2019 година за вмешаност во убиството на новинарката, а тој подоцна беше официјално обвинет.

Тој ги негира сите обвиненија.

Водена од политичката и правната криза во земјата поради истрагата за убиството на новинарката Дафне Каруана Галиција, премиерот на земјата, Џозеф Мускат, поднесе оставка претходно оваа година.

Активностите на „17 Black Limited“ останаа покриени во тајност, но истражувањето спроведено од Ројтерс и „Тајмс оф Малта“ откри нови докази.

Во декември 2015 година, „17 Black Limited“ остварија претходно неоткриена добивка од 4,6 милиони евра, кога државната енергетска компанија „Енемалта“ купи фарма на ветерници во Црна Гора, пишува Ројтерс во својата истрага.

Набавката следеше по неколку патувања во Црна Гора и преговорите водени од тогашниот малтешки министер за енергетика, Конрад Мици.

Истиот месец, сметководител кој работел за Мици и тогашниот началник на канцеларијата премиер Кит Чембери напишал е-пошта во која се наведува дека двајцата треба да добијат исплата од „17 Black“ за услуги што не биле прецизирани.

Шембри потврди за Ројтерс во април 2018 година дека компаниите кои биле во негова сопственост „направиле нацрт бизнис план“ со „17 Black“, што не бил имплементиран, но не даде повеќе детали. Тој, исто така, сега е под истрага за потенцијална вмешаност во убиството на Каруана Галиција. Тој негира дека има врска со убиството.

Поранешниот министер за енергетика Мици исто така изјави дека не бил вмешан, ниту дека знаел ништо за убиството на новинарката.

Тој исто така изјави за Ројтерс дека тоа нема никаква врска со „17 Black“ и негираше дека „е-поштата наведува дека тој би можел да оствари профит“.

На прашањето за неговите патувања во Црна Гора, Мици одговори:

„Моето учество во овој проект беше во својство на министерот надлежен за „Енемалта“, поставувајќи ја целокупната енергетска политика“. Тој додаде дека не бил вмешан во корумпирани договори.

Ројтерс не пронајде докази дека „17 Black“ ги плаќале Шембери и Мици.

Вклучување на Црна Гора

Црногорскиот проект „Можура“ на ветерната фарма започна во 2010 година, како прв голем проект на системот за обновлива енергија во Црна Гора.

Концесијата за изградба и водење на ветерната фарма ја доби шпанската компанија „Fersa Renovables“, која подоцна се спои со друга компанија, „Audax Renovables“.

Во ноември 2015 година, малтешката влада објави дека државната компанија „Енемелта“ го купува проектот.

Сметките објавени од „Fersa“ и сметките за корпорации во Црна Гора откриле дека таа продала 99% од својот удел во Можура“ на посредник, компанија со седиште во Сејшели, наречена „Cifidex Ltd.“ Другите еден процентен удел во компанијата, кој беше во сопственост на црногорската компанија, исто беше продаден на „Cifidex“.

Црногорскиот Центар за истражувачко новинарство во својата истрага за договорот за ветерници наведува дека партнерската компанија во овој договор е „Челебиќ“ од Подгорица, која, како што кажа за црногорски ЦИН, „не е дел од проектот веќе некое време“.

Според ЦИН, со договор е дадено државно земјиште на закуп за период од 20 години, а проектот требало да биде во вредност од 75 милиони евра.

Според податоците во јавните записи, „Cifidex“ ги купи акциите на „Можура“ на 10 декември 2015 година за 2,9 милиони евра. Две недели подоцна, „Cifidex“ ги продаде своите акции на „Енемалта“. Во своите фактури, „Енемалта“ изјавила дека платиле 10,3 милиони евра, три пати повеќе од првичната цена.

Сопственоста на „Cifidex“, како и можната заработка, не се обелоденети во јавните записи. Ројтерс исто така не можеше да утврди како или зошто „Cifidex“ е вклучен во продажбата.

Компанијата „Audax“, исто така одби да ги сподели деталите за сопственоста на „Cifidex“ со Ројтерс. Тие изјавија дека ја продале ветерната фарма од стратешки причини.

Црногорската компанија, која имаше удел од еден процент во компанијата, исто така не коментираше за договорот. Иако „Енемалта“ вети дека ќе одговори на прашањата на Ројтерс, во моментот на објавување на истражувањето, тие не понудиле дополнителни детали за трансакцијата со ветерници.

Вклученоста на „17 Black“

Извори директно вклучени во трансакцијата изјавиле за Ројтерс како сето тоа испаднало: „Cifidex“ купи акции од Ферса за три милиони евра позајмени од „17 Black“. Откако „Cifidex“ ги продаде акциите на „Енемалта“, тие вратија три милиони на „17 Black“, плус дополнителни 4,6 милиони евра „профит“, велат изворите за Ројтерс.

Ројтерс не можеше да утврди што направил „17 Black“ со профитот.

Две други лица кои имаа пристап до информации за 17 банкарски сметки на Црна во Дубаи, потврдија за Ројтерс дека компанијата пренела над три милиони евра на „Cifidex“ во ноември 2015 година.

До мај следната година, „Cifidex“ плати вкупно 7,8 милиони евра на „17 Black“. Трет извор за Ројтерс изјави дека платиле 7,6 милиони.

Едно лице кое имаше директно познавање на бизнисот, вели дека „Cifidex“ е во сопственост на Тураб Мусајев, извршен директор на SOCAR Trading, швајцарската подружница на азербејџанската државна компанија за нафта SOCAR.

Мусајев, кој исто така има британско државјанство, бил деловен соработник на Фенек, сопственик на „17 Black“.

Двајцата беа директори на конзорциумот кој во 2017 година изгради бензинска централа од 450 милиони евра во Малта. Според јавните записи, Мусајев го претставувал SOCAR Trading, кој поседувал една третина од конзорциумот.

Правниот претставник на Мусајев, со седиште во Велика Британија, „Аткинс Томпсон“, вели дека Мусајев немал причина да избегнува да работи со Фенек.

„Како што можете да замислите, нашиот клиент не знаеше ништо, не се сомневаше и нема причина да верува дека г-дин Фенек имал вмешаност во ова злосторство“, рече адвокатската фирма за „Ројтерс“.

„Cifidex“ имал свое независно управување, се вели во писмото. Сепак, тие не се однесуваа директно на сопственоста на Мусајев на „Cifidex“ ниту одговорија на прашања за неговата улога во договорот околу „Можура“.

Фенек, кој е во затвор и чека судење за убиство, не одговори на прашањата испратени од Ројтерс преку адвокат.

SOCAR Trading за Ројтерс изјави дека тие не учествувале или немаат никакви сознанија за договорите на „Можура“, ниту пак знаеле за постоењето на „17 Black“.

Во изјавата се вели дека тие го ангажирале Мусајев како консултант откако „му овозможиле да прави бизнис надвор од службените должности“. Тие потврдија дека го назначиле Мусајев на позицијата директор на конзорциумот, каде што тој работел заедно со Фенек.

Ројтерс исто така ги праша Шембри, Мици и поранешниот премиер Мускат дали имаат какви било информации дека Мусајев, „17 Black“ или Фенек се поврзани со проектот за ветерници.

Мици и Мускат велат дека не биле свесни за тоа, Шембри не одговорил.

Џозеф Мускат, кој ја отвори фармата со ветерници во ноември 2019 година, во изјава непосредно пред да го напушти својата позиција вели: „Мојата улога беше да ги негувам односите со црногорската влада на претседателско и премиерско ниво, што беше моја должност како премиер“.

Тој, исто така, додаде дека, според неговите сознанија, персоналот на поранешниот премиер Кит Шемери не бил вклучен во преговорите за проектот за ветерници во Црна Гора.

Поврзани вести

Дексаметазон – „чудесниот лек“ против Ковид 19

Влатко Зорба

Научниците открија нешто сосем ново за короната

Kоралните гребени би можеле да исчезнат до 2100 година

Stefanija Kuzmanovska

Мистериозна болест кај децата, дали има врска со коронавирус?

Stefanija Kuzmanovska

Корона во Југоисточна Европа: Карантин за владеење на правото

Влатко Зорба

Супермоќите на Орбан

Stefanija Kuzmanovska