Анализи

Треба да бидеме подготвени за подолга криза и нови економски мерки

Регулаторите се подготвуваат за бурен квартал со зголемувањето на кризата со „КОВИД-19“. Но, што ако пандемијата продолжи повеќе од еден квартал? Лоренс Бун, главен економист во Организацијата за економска соработка и развој (ОЕЦД), се обидува да одговори на ова прашање на страниците на „Фајненшел тајмс“.

Економските реакции на повеќето земји беа силни, брзи и насочени кон ублажување на потресите кон компаниите и домаќинствата погодени од рестриктивните мерки. Земјите воведуваат – иако со различен обем и брзина – краткорочни работни шеми за вработените, вклучително и самовработени работници, за да ги зачуваат приходите на домаќинствата. Тие обезбедуваат кредитни линии, даночни олеснувања и прекинување на хипотекарни кредити за да им помогнат на бизнисите да издржат на невремето, канализирајќи цело време огромни ресурси во здравствениот сектор. Владите даваат многу големи суми во овие шеми. Во некои случаи, тие не поставија ограничувања и со право.

Сепак, финансиските пазари реагираа слабо, дестабилизирани од огромната неизвесност за еволуцијата на вирусот, главно некоординираната глобална здравствена реакција и нејзините економски и финансиски импликации. Поради оваа неизвесност, пазарите не се во состојба да ги проценат ризиците или економските очекувања. Некои научници сугерираат дека епидемијата може да се повтори подоцна во текот на годината, или заради некоординиран одговор, или ако не е пронајде вакцина или лек.

Зараза, која трае повеќе од неколку месеци покренува прашања за тоа како краткорочните, насочени одговори наменети за привремен шок треба да бидат изменети или засилени во контекст на континуиран слаб раст, пониско вреднување на корпорациите, ниско вработување, висок долг и ниска инфлација.

Во однос на здравјето, треба да се распределат повеќе финансиски, логистички и производствени ресурси за производство на материјали. Доколку вирусот продолжи да се шири преку границите, зголемената меѓународна координација и размената на информации ќе биде клучна. Повеќе извори за собирање податоци, споделување, истражување, машини и опрема, како и поддршка за земјите во развој и ниски приходи, ќе бидат од најголемо значење. Формирањето и проширувањето на насочени здравствени фондови на регионално ниво се чекори во вистинската насока. Но, здружувањето на силите ширум светот, исто така, ќе биде од суштинско значење. Потребни се сериозни пари и човечки капитал. Но, пред сè, развиените економии, почнувајќи од ЕУ, мора да развијат заедничка рамка за карантинска политика, рестриктивни мерки и тестирање – и потоа да ја применат заедно за да се избегне пролонгирање на кризата и нови бранови на инфекција.

На економски план, прашање е дека привремената загуба на производството може да се претвори во подолга. Во однос на финансиите спречување на шокот да прерасне од ликвиден во таков на солвентност може да бара уште посилни политики. Прво, не правите штета: Владите мора да продолжат да го поддржуваат приватниот сектор, вклучително и преку стекнување капитал и поддршка за вработување. Ова ќе бара значително зголемување на јавната потрошувачка и инвестиции во време на опаѓање на приходите. Ултра флексибилната монетарна политика ќе продолжи да помага во справувањето со зголемувањето на долгот, додека координацијата помеѓу централните банки може да обезбеди меѓународна ликвидност. Владините гаранции можат, пак, да станат државна сопственост на некои сектори на економијата.

Тешките барања за јавни финансии не треба да доведат до неодржливо емитирање на долг што би ги исплашило пазарите: потребно е ново и креативно размислување за макроекономска политика.

Пазарите не треба да се сомневаат дека сите вклучени страни ја имаат потребната муниција. Купувањето на корпоративни и државни обврзници од 750 милијарди евра од страна на Европската централна банка е добар потег. Исто така, ќе биде навремено да се отстрани издавачот и да се издаде таванот и конечно да се користат заеднички европски обврзници за прибирање средства. На меѓународните институции веројатно ќе им треба дополнително финансирање за поддршка на новите економии.

Следните чекори бараат засилена координација помеѓу фискалната и монетарната политика. Директното кредитирање на компаниите и домаќинствата од страна на централните банки може да претставува значителни предизвици, вклучувајќи демократски, и да биде непрактично.

Алтернативно, фискалната поддршка може да се финансира преку постојан пораст на понудата на пари на централната банка, што може да ги замени програмите финансирани од долгови. Овој пристап не треба да предизвика загриженост за инфлацијата сè додека растот останува под потенцијалот и се почитува независноста на централната банка.

Ова ќе ги увери пазарите за капацитетот на владите за поддршка на економијата.

Во текот на последните неколку недели, преземени се голем број на чекори во оваа насока. Со ширењето на вирусот ширум светот, координираните и синхронизирани монетарни и фискални активности ќе стануваат сè поважни.

Поврзани вести

МОТ: Поради пандемијата, загубени се околу 300 милиони работни места

Шокантни прогнози на „Саксо банка“ за 2020 година

Влатко Зорба

Борбата против коронавирусот бара економски жртви, но не до бескрај

Stefanija Kuzmanovska

Кина нема економски оружја против САД

Влатко Зорба

Заврши ли ерата на глобалната енергетска доминација на САД?

Влатко Зорба

Грција профитира од дисциплината стекната во долготрајната криза

Stefanija Kuzmanovska