Јаболковиот оцет и водата со лимон со години имаат статус на сојузници на варењето. Едниот е остар и старомоден, другиот поблаг и популарен – но нивната вистинска улога во здравјето на цревата е многу поскромна отколку од репутацијата, пишува „Хелт“ (Health).
Јаболков оцет и водата со лимон често се претставуваат како едноставни решенија за здравјето на цревата. Јаболковиот оцет може малку да придонесе за варењето и регулирањето на нивото на шеќер во крвта кај некои луѓе, додека водата со лимон првенствено ја поддржува хидратацијата на организмот и придонесува за внесувањето на витамин Ц.
Сепак, вистината е малку здодевна, но важна: цревата повеќе сакаат рутина, влакна, вода и трпение пред кој било „утрински ритуал“. А лимон и оцет? Тие се само зачин на приказната, а не главните ликови.
Јаболков оцет има повеќе придобивки за здравјето на цревата
Јаболков оцет настанува со ферментација на сокот од јаболко. За време на процесот на ферментација, природните шеќери од јаболката се разградуваат со помош на бактерии и квасец. Природните шеќери прво се претвораат во алкохол, а потоа во оцетна киселина, која сочинува околу 5-6 проценти од составот.
Може да биде сиров (содржи одредени количини на живи микроорганизми) или пастеризиран. Ако е во сирова форма, може да содржи одредени количини на живи микроорганизми.
– Ако јаболковиот оцет е во сирова форма, може да содржи пробиотици – објаснува Линдзи Малоун, диететичарка по интегративна и функционална медицина на Универзитетот Кејс Вестерн Резерв во Охајо.
Меѓутоа, иако јаболковиот оцет може да содржи корисни бактерии, тој не се смета за вистински пробиотски производ. Бројот и видовите на живите микроорганизми може значително да варираат, а нивните вистински ефекти врз здравјето на луѓето сè уште не се доволно истражени и јасно дефинирани.
Покрај потенцијалната содржина на корисни бактерии, јаболковиот оцет може да ја зголеми киселоста на желудочната средина, што кај некои луѓе придонесува за поефикасно варење.
– Сепак, поголемиот дел од достапните докази во оваа област се базираат на анегдотски искуства, додека научните податоци се ограничени. Но, јаболковиот оцет е евтина, едноставна интервенција што не може да наштети, туку може да помогне – укажува Малоун.
Водата со лимон може да има сличен ефект, со оглед на нејзината кисела природа.
– Консумирањето вода со лимон може да помогне во промовирањето на соодветна хидратација, што ја намалува надуеноста и ја поддржува функцијата на цревата – објаснува Мишел Рутенштајн, нутриционистка и диететичарка во Њујорк.
Здравствени придобивки од јаболковиот оцет
Истражувањата покажуваат дека јаболковиот оцет може да ги намали нивоата на шеќер и липидите во крвта.
– Мета-анализа, објавена во 2021 година во списанието „Springer nature“ покажува дека консумирањето јаболков оцет може да ги намали нивоата на шеќер во крвта по оброк, особено кога се зема пред оброci богатi со јаглехидрати. Исто така, се покажаlo дека може да го намали вкупното ниво на холестерол – наведува Малоун.
Покрај тоа, студија објавена во 2024 година во „PubMed“ укажува на можната улога на јаболковиот оцет во лекувањето на инсулинската резистенција, остеопороза и одредени невролошки болести како што е Алцхајмеровата болест.
– Јаболковиот оцет може да има и благ ефект врз потиснувањето на апетитот, што кај некои луѓе доведува до умерено намалување на телесната тежина. Сепак, овие ефекти се ограничени и не треба да се сметаат за примарна или самостојна стратегија за слабеење – истакнува Морган Вокер, нутриционистка и докторка во Универзитетот Пенсилванија.
Здравствени придобивки од водата со лимон
Главната здравствена корист од водата со лимон е нејзината способност да го одржува телото хидрирано, бидејќи пријатниот вкус на лимонадата поттикнува поголем внес на течности. Зголемената хидратација има улога во регулирањето на телесната маса и контролата на телесната тежина, иако достапните научни докази во оваа област се ограничени.
– Водата со лимон е исто така извор на витамин Ц, кој игра значајна улога во функцијата на имунолошкиот систем. Во умерени количини, внесот на лимони може да придонесе за намалување на ризикот од формирање на одредени видови камења во бубрезите. Покрај тоа, лимоните содржат биоактивни соединенија, како што е хесперидин, кои се доведуваат во врска со благи антиинфламаторни ефекти – вели нутриционистката Рутенштајн.
Ризиците од јаболков оцет и вода со лимон
И јаболковиот оцет и лимоновата вода се кисели пијалаци, кои носат одредени здравствени ризици, особено кога се користат прекумерно или неправилно.
– Неразредената или честа консумација на јаболков оцет може да доведе до иритација на гастроинтестиналниот тракт, оштетување на забната глеѓ и потенцијални интеракции со одредени лекови. Кај некои луѓе, може да предизвика и иритација на грлото или хранопроводот, вклучувајќи симптоми на рефлукс, односно киселини – предупредува Морган.
Водата со лимон генерално се смета за поблага алтернатива, но ниту таа не е без ризик
– Честото консумирање вода со лимон може да ја оштети забната глеѓ или да ги влоши симптомите на рефлуксна киселина кај чувствителните лица. Исто така, кај некои луѓе, цитрусните овошја можат да предизвикаат орална иритација или влошување на гастритисот и пептичните чирови – истакнува Рутенштајн.
Како безбедно да консумирате јаболков оцет и вода со лимон
Иако двата пијалаци имаат ограничени придобивки за варењето, ниту еден не е самостојно, долгорочно решение за здравјето на цревата. Меѓутоа, ако се консумираат, се препорачува да се придружувате на следниве упатства за да ги намалите потенцијалните ризици:
Јаболков оцет
Разредете 1 лажичка на 1 голема лажица во полна чаша вода.
Консумирајте со оброк, а не на празен стомак.
Користете сламка и исплакнете ја устата со обична вода по консумирањето.
Вода со лимон
Користете сок од половина лимон во топла или ладна вода.
Консумирајте со оброк или помеѓу оброците.
За да ја заштитите забната глеѓ, исплакнете ја устата по консумирањето и почекајте пред да ги измиете забите.