Стандард
ЕКОНОМИЈА

Берово и Велес – најтранспарентни општини во Македонија

Фискалната транспарентност на општините е значително подобрена во споредба со минатите години. Општините од источниот регион и оваа година се најтранспарентни споредено со останатите општини во земјава.Анализата на Центарот за економски анализи покажува дека оваа година добар пример се Велес и Берово со максимален број поени на индексот на буџетска транспарентност.Со тоа овие две општини ги турнаа од тронот општините Прилеп и Град Скопје кои годинава се најдоа на четврто односно петто место на листата. Најголем пад во транспарентноста има општина Чучер Сандево која падна за дури девет позиции а подобрување е регистрирано кај општините Ново Село и Теарце.

Општините, особено руралните, се уште се соочуваат со ниска свест од потребата за поголема транспарентност на трошењето на јавните пари што допринесува до неефикасна алокација на средствата што пак е во интерес на граѓаните и нивните потреби, вели за Стандард, Ана Марија Петреска економски истражувач во ЦЕА.

Најдостапни документи на веб страниците на општините и натаму се Статутот, Усвоениот буџет и завршната сметка.Но кога станува збор за постапување по Барање за информација од јавен карактер, ЦЕА открива дека општините се слабо респонзивни.Од 81 ЕЛС, 60 доставиле одговор а 15 од нив го пробиле рокот од 20 дена за достава на одговор.Се уште има општини (Гази Баба и Демир Капија, потоа Долнени, Лозово, Конче и Зелениково) кај кои одговорните лица за посредување со барања за пристап до информации не се јавно објавени.

Свесноста на општините за нивната респонзивност е сведена на префрлање на должноста за постапување од едно кон друго лице, што се должи на низок менаџмент и комуникација во самите општини, што сето тоа доведува кон перцепција на неотворена и неодговорна општина, Центар за економски анализи.

Покрај транспарентноста, важен аспект во едно здраво демократско општество е и вклучувањето на граѓаните во креирање на локалните политики.Истражувањето на ЦЕА покажува дека општините се повеќе го слушаат гласот на граѓаните. 51 % од општините минатата година организирале разни форуми за дефинирање на приоритетите во буџетите за разлика од 35 % во претходната година. Меѓутоа, општините немаат пракса за организирање на јавни расправи по основ на завршните сметки.

Мал број на општини организираат јавни расправи по основ на Завршна сметка и сметаат дека седницата на која се изгласува Завршната сметка е форма на која граѓаните може да присуствуваат но не и да искажуваат ставови и мислења. Во 2020 година, само 7 општини (Битола, Гевгелија, Гостивар, Градско, Кавадарци, Вевчани и Охрид) организирале јавна расправа за завршната сметка и само кај една општина (Охрид) имало присуство на граѓани, вели Петревска.

Од друга страна, 47% од општините издале отчет кон своите граѓани за сработеното во минатиот период за разлика од 38 % лани.Како добри примери за давање отчет кон граѓаните се сметаат општините чијшто отчет содржи детални информации за висината на трошокот и изворот на финансиски средства меѓу кои се Аеродром, Берово, Ѓорче Петров, Град Скопје и др. Оттука, објаснува Ана Марија Петровска, неопходна е потребата од Воспоставување на механизми и процедури за редовно организирање на јавни дебати и форуми, консултации и континуирано надоградување на капацитетите на вработените во општините, одржување на функционални веб страни и организирање на јавни расправи и воспоставување на механизми за поттикнување на граѓанското учество во носењето на локални политики.

К.В.С.

Поврзани вести

Маск сакал да ја продаде Тесла на Епл

Никола Поповски

Китев: Над 8.5 милиони евра се враќаат назад кај граѓаните преку МојДДВ заклучно со јануари 2020 година

Владата ја објави листата на граѓани кои ќе добијат помош со четвриот сет мерки

Берта Китинска